Neurofeedback

Wat is neurofeedbacktraining?

Bij neurofeedbacktraining worden de hersengolven (het EEG) op diverse locaties op de schedel gemeten. Door middel van een computer wordt via beeld en/of geluid informatie uit deze hersengolven aan de hersenen teruggegeven (feedback).

Neurofeedbacktraining verstrekt de hersenen extra informatie over de manier waarop ze functioneren. Door neurofeedbacktraining met een bepaalde regelmaat toe te passen wordt er geappelleerd aan het zelforganiserend vermogen van de hersenen. De hersenen zullen zelf bepalen hoe ze de extra verkregen informatie gaan gebruiken.

In het algemeen zien we dat de hersenen na een aantal trainingen efficiënter met de hun beschikbare energie leren omgaan. De hersenen komen in balans, de "ruis" verdwijnt. Aangetoond (klinisch wetenschappelijk) is dat uit pathologisch onderzoek als problematisch bekend staande golfpatronen kunnen verdwijnen.

Als hersenen de informatie die ze uit de neurofeedbacksessies hebben gekregen toepassen is de verandering blijvend. Het aantal sessies dat daarvoor nodig is, is afhankelijk van de wensen, de persoon en zijn/haar inzet. Immers:

"Thought perseverance is the enemy of brain flexebility"; Louis Cozolino

Voor wie?

Op deze pagina vindt u enkele toepassingsgebieden voor Neurofeedback. Deze lijst is niet volledig! Heeft u specifieke wensen, neem dan contact met me op. De techniek van neurofeedback in haar huidige vorm is amper 10 jaren oud. Ze verandert nog dagelijks en zal komende jaren beter en effectiever worden. 

• Hersenaandoeningen zoals epilepsie. Maar ook hersenbeschadigingen, bijvoorbeeld na een ongeluk. Doktor Racotti in Argentinië heeft goede resultaten bij het behandelen van patiënten in coma.
• AD(H)D, syndroom van Gilles de la Tourette en Borderline syndroom.
• Stressaandoeningen zoals burn-out, overspannenheid en vormen van depressie. Bij ernstige stress zal pas in een later stadium met neurofeedback begonnen worden. (Eerst zal op andere manieren de balans tussen sympathisch en parasympathisch zenuwstelsel hersteld worden.)
• Pijn. Hierbij kunt u denken aan hoofdpijn en migraine, chronische pijnen, fybromialgie, maar ook aan RSI.
• Vermoeidheid. Zoals bij het Chronisch Vermoeidheid Syndroom.
• Verslavingen
• Post traumatisch stress stoornis, obsessieve compulsieve stoornis en bipolaire stoornissen.
• Leerstoornissen als NLD. Bij leerstoornissen is een individuele aanpak gewenst. Een stoornis die zich bij verschillende mensen hetzelfde uit kan verschillende oorzaken hebben.
• Eetstoornissen
• Gedragsstoornissen
• Ouderdomskwalen en de ziekte van Parkinson.
• Slaapstoornissen
• Auto-immuunziekten zoals MS (Neurofeedback is geen genezing voor MS. Door de hersenen informatie te verstrekken over hun functioneren, geven we de hersenen de mogelijkheid om bepaalde taken op een andere plaats te verrichten en andere zenuwpaden te gebruiken).
• Spirituele ontwikkeling.
• Prestatie verbetering.
• Verdieping van de ontspanning.

De Intake

Alvorens je hersens te kunnen trainen met Neurofeedback, nemen we een uitgebreide intake af. Deze kan -afhankelijk van de aard van de klachten van de klant- uit verschillende onderdelen bestaan.

Vragen, vragen en nog meer vragen

Om te beginnen, hebben we een uitgebreide algemene inventariserende vragenlijst. Hierin komen gegevens te staan, zoals de persoonsgegevens, de klachten, eet- en drinkgewoontes, en een deel van de familiegeschiedenis.

Een tweede multiple-choice vragenlijst geeft inzicht in de plek van de hersenen, waar uw problemen zich concentreren. Tevens legt deze vragenlijst verbanden tussen die problemen en de functionaliteit van uw hersenen.

Een laatste vragenlijst kan nodig zijn om inzicht te krijgen in de mate waarin uw lifestyle bij uw lichamelijke eigenschappen past en welke voedingsmiddelen voor u belangrijk zijn. Tevens geeft deze lijst inzicht in welke voedingsmiddelen u op dat moment tekort komt.

Tenslotte hebben we een gesprek. Dit laatste is het meest belangrijke element van de intake. In dat gesprek krijgt u de gelegenheid om uitgebreid op uw klachten in te gaan, op de manier die u wenst en in uw eigen woorden. Ook is er gelegenheid om vragen te stellen over b.v. het behandelplan, de soort trainingen, of welke vragen u op dat moment ook belangrijk vindt.

Een standaard sessie

Na binnenkomst neem je plaats in een "gemakkelijke" stoel. Desgewenst kun je gebruik maken van een voetenbankje. Het gaat erom dat je zo ontspannen mogelijk kunt zitten.

Om je hersenen te kunnen trainen moet ik je hersengolven meten. Daartoe breng ik zes sensoren aan. Twee met "clips" aan íeder oor en twee op het hoofd zowel links als rechts, op ongeveer een handpalm boven het oor. C3/C4 heten die plaatsen in vaktermen. Tijdens het bevestigen hebben we even tijd om bij te praten. Ik ben heel nieuwsgierig wat je ervaringen sinds de vorige training zijn. Ik wil graag weten welke verschillen je gemerkt hebt met voorheen.

Nadat ik de sensoren bevestigd heb controleer ik de aansluiting. Het programma dat ik gebruik controleert dat. Als de sensoren goed bevestigd zijn gaan we een "baseline" meten. Een baseline is een weergave van je EEG onder standaardomstandigheden. Een baseline bestaat altijd minstens uit 15 seconden naar een beeld kijken en daarna 15 seconden met gesloten ogen.

De informatie van de baselines sla ik op en bewaar ik. Ik gebruik de baselines om het effect van de behandelingen te kunnen zien. Tevens geven die baselines een trend aan over diverse trainingssessies.

Het kan zijn dat er uit de baselines extra informatie komt zodat ik nog een aantal vragen voor je heb. Zo niet dan begint de eigenlijke training.
Tijdens de training kijk je naar een filmpje en hoor je muziek. In overleg kunnen we deze beide aan jou specifieke wensen aanpassen. Je kunt je eigen beeld en geluid meenemen. De uiteindelijke feedback vindt plaats via dit beeld en geluid. Als er, door de hersengolven, een grens overschreden wordt, stopt het beeld en stopt het geluid. En als je hersengolven zich weer binnen de grenzen bewegen, begint het geluid weer. De onderbrekingen kunnen kort of lang duren, maar de meeste duren zo kort dat je ze niet eens bemerkt. Je hersenen registreren de onderbreking dan wel, maar jij merkt er bewust niets van. E verstrijkt tijd voordat iets van het onbewuste naar het bewuste doordringt. Onderbrekingen korter dan 50 milliseconden, dringen niet door in het bewuste.

We beginnen een training altijd met je ogen open. Afhankelijk van waar jij voor komt zullen we dat afwisselen met ogen dicht. In een aantal gevallen kunnen we alleen ogen open trainen. De lengte van de training is daar ook van afhankelijk. Je kunt met open ogen korter trainen omdat je hersenen dan meer te doen hebben. Je zult sneller vermoeid raken. De lengte van de training hangt verder af van je "conditie" en je doelstellingen. Langer trainen is niet altijd beter, zeker niet in het begin. Een korte training duurt hooguit 10 minuten een lange training kan wel 25 minuten duren. Ik streef ernaar om twee trainingen per sessie te doen. Dus maximaal 2 x 25 minuten.

Het kan zijn dat ik nog een extra baseline tussen de beide trainingen opneem. De hele sessie wordt ook weer met een baseline afgesloten. Op die manier kan ik de effecten van de training zien op korte termijn zien.

Het is niet zo dat het proces van verandering in je hersenen daarna stopt. Je hersenen hebben nu een stuk extra informatie over zichzelf gekregen en zullen zich gaan aanpassen. Daar blijven ze een bepaalde tijd mee doorgaan. Bij een volgende training krijgen ze dan weer wat extra informatie enzovoort. De eigenlijke trainingen zetten dus eerder dingen in gang dan dat ze alleen op dat moment hun werk doen.

Na een sessie wil ik weten hoe je je voelt, of je op dat moment wat gemerkt hebt. De ervaringen van mensen zijn heel wisselend. Sommige mensen merken "helemaal niks" anderen een heleboel. Bij sommige mensen zit de grootste verandering bij de eerste paar sessies, bij andere mensen is het of de hersenen eerst even de "kat uit de boom willen kijken" en lijkt er in het begin weinig te gebeuren.

Tenslotte bespreken we het huiswerk tot de volgende sessie. Neurofeedbacktraining werkt het beste als het gecombineerd wordt met andere technieken. Vaak kan het een niet zonder het ander. Het huiswerk bestaat in mijn geval altijd uit een aantal lichte lichamelijke oefeningen. Deze oefeningen komen uit de Taiji en Chi Kung. Uit China dus. Ze hebben te maken met wat de Chinezen de Chi (levensenergie) noemen. Om het in westerse termen snel te vertalen: De meeste mensen zitten te veel in het hoofd. Ze hebben wel de goede ideeën maar ze hebben problemen om die ideeën uit te voeren. Of hebben teveel ideeën in hun hoofd, die tegelijkertijd om aandacht vragen.

Hoewel de oefeningen vaak erg eenvoudig zijn, blijken ze tegelijkertijd ook erg krachtig. Dat is de reden dat sommige oefeningen al honderden jaren onderwezen worden.

Het streven is om twee sessies per week te doen, soms meer. Als je maar een sessies per week doet, gaan de veranderingen langzamer komen. De behandeltijd zal daardoor langer worden er zullen meer sessies nodig zijn.

Veelgestelde vragen

Therapie of training?

In mijn ogen is er sprake van een training. Het woord therapie betekent eigenlijk "de weg wijzen". Ik help bij het verstrekken van informatie aan de hersenen.

Wordt er stroom op mijn hersenen gezet?

Nee, er wordt geen stroom op de hersenen gezet! De behandeling is niet invasief (er wordt niets ingebracht). Er wordt alleen op de schedel aan de hersenen gemeten door middel van sensoren. De feedback loopt over beeld en geluid. Die zie en hoor je dus.

Waarom werkt neurofeedback?

Hersenen zijn in staat om over zichzelf te leren. En ze zijn in staat het geleerde te gebruiken om zich te herorganiseren. Dat doen ze tijdens het opgroeien. Bij een pasgeboren baby zijn de meeste hersendelen "nog niet actief". Zeker niet op de manier waarin ze dat in het latere leven zijn. De informatie die de hersenen nodig hebben om te kunnen reorganiseren, geven we als feedback op basis van het gemeten EEG.

Zeer oude patronen liggen via eiwitten in de hersenen verankerd. Wij gebruiken die patronen elke keer als we onze hersenen gebruiken, of we dat nu willen of niet! Alleen onze hersenen zijn in staat deze patronen te reorganiseren. De patronen af te breken en te vervangen door andere.

Bepaalt de therapeut/trainer wat goed voor me is?

Nee. De hersenen bepalen zelf wat goed voor ze is. De therapeut/trainer bepaalt waar feedback gegeven wordt en hoeveel.

Waar kunnen we neurofeedback voor inzetten?

Neurofeedback is op vele plaatsen inzetbaar. Het kan bestaande therapieën of behandelmethoden in tijd bekorten, of het resultaat van een behandeling verbreden. Vaak is neurofeedback een methode om de dagelijkse gang van zaken te doorbreken, "to get out of the groove".

• Hersenaandoeningen zoals epilepsie. Maar ook hersenbeschadigingen, bijvoorbeeld na een ongeluk. Doktor Racotti in Argentinië heeft goede resultaten bij het behandelen van patiënten in coma.
• AD(H)D, syndroom van Gilles de la Tourette en Borderline syndroom.
• Stressaandoeningen zoals burn-out, overspannenheid en vormen van depressie. Bij ernstige stress zal pas in een later stadium met neurofeedback begonnen worden. (Eerst zal op andere manieren de balans tussen sympathisch en arasympathisch zenuwstelsel hersteld worden.)
• Pijn. Hierbij kunt u denken aan hoofdpijn en migraine, chronische pijnen, fybromialgie, maar ook aan RSI.
• Vemoeidheid. Zoals bij het Chronisch Vermoeidheid Syndroom.
• Verslavingen
• Post traumatisch stress stoornis, obsessieve compulsieve stoornis en bipolaire stoornissen.
• Leerstoornissen als NLD. Bij leerstoornissen is een individuele aanpak gewenst. Een stoornis die zich bij verschillende mensen hetzelfde uit kan verschillende oorzaken hebben.
• Eetstoornissen
• Gedragsstoornissen
• Ouderdomskwalen en de ziekte van Parkinson.
• Slaapstoornissen
• Auto-immuunziekten zoals MS (Neurofeedback is geen genezing voor MS. Door de hersenen informatie te verstrekken over hun functioneren, geven we de hersenen de mogelijkheid om bepaalde taken op een andere plaats te verrichten en andere zenuwpaden te gebruiken).
• Spirituele ontwikkeling.
• Prestatie verbetering.
• Verdieping van de ontspanning.  

Een bonte verzameling. En op dit moment breidt deze lijst zich nog steeds uit. De techniek in haar huidige vorm is tamelijk jong en er worden nog steeds nieuwe toepassingen gevonden.

De uitspraak van Marty Wuttke blijft echter geldig.

"Neurofeedback is never a stand-alone therapy." Marty Wuttke

Neurofeedback is zeer waardevol in combinatie met bijvoorbeeld psychotherapie, maar het leert je geen cognitieve reconstructie. Neurofeedback kan ook zeer waardevol zijn bij trauma’s in het hoofd, zelfs als die verlammingen veroorzaakt hebben, of een coma tot gevolg hadden, maar het leert je niet opnieuw lopen in een revalidatietraject.

Welke bijwerkingen zijn er?

Als neurofeedback goed wordt toegepast zijn er geen of vrijwel geen bijwerkingen. Als een klant te veel traint kan er hoofdpijn optreden van voorbijgaande aard (te vergelijken met spierpijn bij lichamelijke training). Ook kan de klant in het begin een geringe vermoeidheid ervaren. De hersenen moeten even wennen aan de training, enige conditie opdoen. Als neurofeedbacktraining ingezet wordt als prestatieverbetering, bijvoorbeeld bij topsporters, dan is het zaak het fysieke trainingsschema aan te passen. Hersenen verbruiken ongeveer 1/3 deel van de dagelijkse energieconsumptie, als ze getraind worden zal dat in eerste instantie wat toenemen. De glucose die dit vergt wordt aan het lichaam onttrokken.

Is er sprake van een fysiek hersentrauma dan kan de klant in het begin een kleine verergering van de klacht ervaren. Lichamelijke oefeningen kunnen de tijd waarin dat gebeurd verkorten.

Nogmaals wil ik uw aandacht vestigen op het niet invasieve karakter van de training. Er wordt niets in het lichaam gebracht, behalve informatie. Er wordt gewerkt met het lerende vermogen van de hersenen en de rol van deze hersenen in de body-mind (een omschrijving van Candace Pert Ph. D. ontdekker van de opiaatreceptor en een van de grondleggers van de psycho-neuro-immunologie).

Hoe goed is dit allemaal onderzocht?

Het onderzoek aan neurofeedback is op zijn zachtst gezegd onvoldoende als men onder onderzoek een dubbelblind experiment met placebogroep en gerandomiseerde intake verstaat. Datgene waar de medicijnenindustrie wetenschappelijk noemt. Gelukkig komt er steeds meer klinisch onderzoek en verslagen van mensen die baat gehad hebben van neurofeedback.

Waarom is dat onderzoek zo gebrekkig?

De hierboven beschreven onderzoeksmethode is uiterst moeilijk te gebruiken. Misschien is het zelfs onmogelijk. Hersenen hebben heel snel in de gaten of zij feedback krijgen, of dat er sprake is van een willekeurig proces. Daarbij komt dat ook de therapeut/trainer snel in de gaten heeft of dit een "placebo" situatie is. Gerandomiseerde intake is een zeer kostbaar element. Dus dan is de vraag "wie gaat dat betalen?" Tenslotte zijn er nog weinig Neurofeedback trainers/therapeuten. Hierdoor is de vraag naar hulp groot en de neiging om onderzoek te doen laag, daar dit ten koste gaat van het aantal behandelingen. Ik vind dat jammer, want het zou de kwaliteit van de behandelingen kunnen vergroten.

Kan neurofeedback mijn persoonlijkheid veranderen?

U verandert niet als mens. Het kan wel dat uw belangstelling verandert, of dat u nieuwe mogelijkheden krijgt. Een voorbeeld: als u hersteld van een depressie, dan krijgt u veel meer mogelijkheden om u weer te ontwikkelen, maar u bent en blijft dezelfde mens.

Zijn de resultaten blijvend?

Ja, het kan enige tijd duren eer de resultaten zich "zetten", maar als dat gebeurd is dan blijft het zo. Je kunt natuurlijk alles kapot maken. Een voorbeeld: Als u behandelt wordt voor een verslaving, dan kunt u daar altijd weer opnieuw in vluchten.

Als Neurofeedback geen stand-alone is, wat doe jij er bij?

In eerste instantie werk ik samen met een aantal psychologen. Ieder met hun eigen specialisatie. Zelf heb ik zeer veel ervaring met meditatie en diverse ontspanningstechnieken voortkomend uit Taiji en Chi Kung. Ik leer aan mijn klanten specifieke oefeningen voor het aanmaken van bepaalde neurotransmitters, in het bijzonder van serotonine en endorfine.

Mijn werkwijze is vandaar bijzonder geschikt voor stressgerelateerde aandoeningen, als depressie, overspannenheid, burn-out en diverse vormen van pijn.

Waar kan ik meer vinden over Neurofeedback?

Het boek "A symphony in the brain" van Jim Robbins geeft een goed overzicht over de geschiedenis van neurofeedback.

Meer informatie of reserveren?

Wilt u meer weten, een intake boeken of heeft u vragen over onze ervaring bij specifieke doelen of klachten? Bel dan tijdens kantoor uren naar 075 6144503. Wij nemen alle tijd om uw vragen te beantwoorden. U kunt ook een e-mail sturen naar info@centrumhethof.nl . 
 

Ervaring ouders van Pieter (13 jaar, AD(H)D profiel)

Op advies van Centrum Het Hof te Zaandam zijn wij begin februari 2008 in contact gekomen met Paul Bakers. Pieter heeft een AD(H)D profiel waarvoor hij al sinds zijn zevende levensjaar wordt behandeld en medicatie krijgt toegediend. Na achtereenvolgens jarenlang dagelijks medicijnen te hebben geslikt, op advies van de kinderpsychiater, bood Paul ons aan om Pieter middels Neurofedback training medicijn vrij te maken. Voor ons was dit het zoveelste experiment in een lange reeks.

In eerste instantie schrokken we van het aantal sessies (dertig in het geval van Pieter). Maar onze nieuwsgierigheid en vooral de wil bij Pieter om verlost te worden van de medicatie waren voor ons genoeg reden om akkoord te gaan met het voorstel. Pieter heeft, met alles wat in hem zat, gemotiveerd aan de training deelgenomen. Ongelooflijk maar waar, al na zo’n tien sessies kon Pieter stoppen met de Strattera, het medicijn dat hij toen slikte. Volgens Paul, en in overleg met de kinderpsychiater, was het verantwoord om het voortaan zonder te doen. Met enige scepsis van onze kant maar overtuigd van de deskundigheid en betrouwbaarheid van Paul’s advies, is Pieter met de medicatie gestopt en dat zonder dat zijn prestaties op welk vlak dan ook eronder hebben moeten lijden!”

Resultaten

Resultaten die Pieter na de Neurofeedback trainingssessies heeft bereikt zijn:

Geen medicatie meer nodig
Is op school van brugklasniveau MAVO/HAVO naar tweede klas niveau Atheneum over gegaan
Voor zijn omgeving is Pieter een levenslustige en vrolijke jongen geworden
Het is verbazingwekkend en bijna ongelooflijk dat je, pas na zes jaar shoppen langs de vele ‘reguliere’ loketten van AD(H)D-hulp, moet ontdekken dat Paul Bakers iedereen het nakijken geeft. En veel belangrijker nog; dat onze zoon nu vol zelfvertrouwen in het leven staat, met een toekomstperspectief dat hij beter zelf in de hand heeft.

Wat wij in eerste instantie als een experiment zagen, bleek een heel geslaagde behandeling te zijn die wij iedereen met soortgelijke problematiek kunnen, willen en moeten aanraden. Immers, mochten wij Paul zes jaar gelden al hebben ontmoet, dan zou dat ons veel zorg en bij tijd en wijlen verdriet hebben bespaard.

Veelgestelde vragen

Therapie of training?

In mijn ogen is er sprake van een training. Het woord therapie betekent eigenlijk "de weg wijzen". Ik help bij het verstrekken van informatie aan de hersenen.

Wordt er stroom op mijn hersenen gezet?

Nee, er wordt geen stroom op de hersenen gezet! De behandeling is niet invasief (er wordt niets ingebracht). Er wordt alleen op de schedel aan de hersenen gemeten door middel van sensoren. De feedback loopt over beeld en geluid. Die zie en hoor je dus.

Waarom werkt neurofeedback?

Hersenen zijn in staat om over zichzelf te leren. En ze zijn in staat het geleerde te gebruiken om zich te herorganiseren. Dat doen ze tijdens het opgroeien. Bij een pasgeboren baby zijn de meeste hersendelen "nog niet actief". Zeker niet op de manier waarin ze dat in het latere leven zijn. De informatie die de hersenen nodig hebben om te kunnen reorganiseren, geven we als feedback op basis van het gemeten EEG.

Zeer oude patronen liggen via eiwitten in de hersenen verankerd. Wij gebruiken die patronen elke keer als we onze hersenen gebruiken, of we dat nu willen of niet! Alleen onze hersenen zijn in staat deze patronen te reorganiseren. De patronen af te breken en te vervangen door andere.

Bepaalt de therapeut/trainer wat goed voor me is?

Nee. De hersenen bepalen zelf wat goed voor ze is. De therapeut/trainer bepaalt waar feedback gegeven wordt en hoeveel.

Waar kunnen we neurofeedback voor inzetten?

Neurofeedback is op vele plaatsen inzetbaar. Het kan bestaande therapieën of behandelmethoden in tijd bekorten, of het resultaat van een behandeling verbreden. Vaak is neurofeedback een methode om de dagelijkse gang van zaken te doorbreken, "to get out of the groove".

Hersenaandoeningen zoals epilepsie. Maar ook hersenbeschadigingen, bijvoorbeeld na een ongeluk. Doktor Racotti in Argentinië heeft goede resultaten bij het behandelen van patiënten in coma.
AD(H)D, syndroom van Gilles de la Tourette en Borderline syndroom.
Stressaandoeningen zoals burn-out, overspannenheid en vormen van depressie. Bij ernstige stress zal pas in een later stadium met neurofeedback begonnen worden. (Eerst zal op andere manieren de balans tussen sympathisch en arasympathisch zenuwstelsel hersteld worden.)
Pijn. Hierbij kunt u denken aan hoofdpijn en migraine, chronische pijnen, fybromialgie, maar ook aan RSI.
Vemoeidheid. Zoals bij het Chronisch Vermoeidheid Syndroom.
Verslavingen
Post traumatisch stress stoornis, obsessieve compulsieve stoornis en bipolaire stoornissen.
Leerstoornissen als NLD. Bij leerstoornissen is een individuele aanpak gewenst. Een stoornis die zich bij verschillende mensen hetzelfde uit kan verschillende oorzaken hebben.
Eetstoornissen
Gedragsstoornissen
Ouderdomskwalen en de ziekte van Parkinson.
Slaapstoornissen
Auto-immuunziekten zoals MS (Neurofeedback is geen genezing voor MS. Door de hersenen informatie te verstrekken over hun functioneren, geven we de hersenen de mogelijkheid om bepaalde taken op een andere plaats te verrichten en andere zenuwpaden te gebruiken).
Spirituele ontwikkeling.
Prestatie verbetering.
Verdieping van de ontspanning.
Een bonte verzameling. En op dit moment breidt deze lijst zich nog steeds uit. De techniek in haar huidige vorm is tamelijk jong en er worden nog steeds nieuwe toepassingen gevonden.

De uitspraak van Marty Wuttke blijft echter geldig.

"Neurofeedback is never a stand-alone therapy." Marty Wuttke

Neurofeedback is zeer waardevol in combinatie met bijvoorbeeld psychotherapie, maar het leert je geen cognitieve reconstructie. Neurofeedback kan ook zeer waardevol zijn bij trauma’s in het hoofd, zelfs als die verlammingen veroorzaakt hebben, of een coma tot gevolg hadden, maar het leert je niet opnieuw lopen in een revalidatietraject.

Welke bijwerkingen zijn er?

Als neurofeedback goed wordt toegepast zijn er geen of vrijwel geen bijwerkingen. Als een klant te veel traint kan er hoofdpijn optreden van voorbijgaande aard (te vergelijken met spierpijn bij lichamelijke training). Ook kan de klant in het begin een geringe vermoeidheid ervaren. De hersenen moeten even wennen aan de training, enige conditie opdoen. Als neurofeedbacktraining ingezet wordt als prestatieverbetering, bijvoorbeeld bij topsporters, dan is het zaak het fysieke trainingsschema aan te passen. Hersenen verbruiken ongeveer 1/3 deel van de dagelijkse energieconsumptie, als ze getraind worden zal dat in eerste instantie wat toenemen. De glucose die dit vergt wordt aan het lichaam onttrokken.

Is er sprake van een fysiek hersentrauma dan kan de klant in het begin een kleine verergering van de klacht ervaren. Lichamelijke oefeningen kunnen de tijd waarin dat gebeurd verkorten.

Nogmaals wil ik uw aandacht vestigen op het niet invasieve karakter van de training. Er wordt niets in het lichaam gebracht, behalve informatie. Er wordt gewerkt met het lerende vermogen van de hersenen en de rol van deze hersenen in de body-mind (een omschrijving van Candace Pert Ph. D. ontdekker van de opiaatreceptor en een van de grondleggers van de psycho-neuro-immunologie).

Hoe goed is dit allemaal onderzocht?

Het onderzoek aan neurofeedback is op zijn zachtst gezegd onvoldoende als men onder onderzoek een dubbelblind experiment met placebogroep en gerandomiseerde intake verstaat. Datgene waar de medicijnenindustrie wetenschappelijk noemt. Gelukkig komt er steeds meer klinisch onderzoek en verslagen van mensen die baat gehad hebben van neurofeedback.

Waarom is dat onderzoek zo gebrekkig?

De hierboven beschreven onderzoeksmethode is uiterst moeilijk te gebruiken. Misschien is het zelfs onmogelijk. Hersenen hebben heel snel in de gaten of zij feedback krijgen, of dat er sprake is van een willekeurig proces. Daarbij komt dat ook de therapeut/trainer snel in de gaten heeft of dit een "placebo" situatie is. Gerandomiseerde intake is een zeer kostbaar element. Dus dan is de vraag "wie gaat dat betalen?" Tenslotte zijn er nog weinig Neurofeedback trainers/therapeuten. Hierdoor is de vraag naar hulp groot en de neiging om onderzoek te doen laag, daar dit ten koste gaat van het aantal behandelingen. Ik vind dat jammer, want het zou de kwaliteit van de behandelingen kunnen vergroten.

Kan neurofeedback mijn persoonlijkheid veranderen?

U verandert niet als mens. Het kan wel dat uw belangstelling verandert, of dat u nieuwe mogelijkheden krijgt. Een voorbeeld: als u hersteld van een depressie, dan krijgt u veel meer mogelijkheden om u weer te ontwikkelen, maar u bent en blijft dezelfde mens.

Zijn de resultaten blijvend?

Ja, het kan enige tijd duren eer de resultaten zich "zetten", maar als dat gebeurd is dan blijft het zo. Je kunt natuurlijk alles kapot maken. Een voorbeeld: Als u behandelt wordt voor een verslaving, dan kunt u daar altijd weer opnieuw in vluchten.

Als Neurofeedback geen stand-alone is, wat doe jij er bij?

In eerste instantie werk ik samen met een aantal psychologen. Ieder met hun eigen specialisatie. Zelf heb ik zeer veel ervaring met meditatie en diverse ontspanningstechnieken voortkomend uit Taiji en Chi Kung. Ik leer aan mijn klanten specifieke oefeningen voor het aanmaken van bepaalde neurotransmitters, in het bijzonder van serotonine en endorfine.

Mijn werkwijze is vandaar bijzonder geschikt voor stressgerelateerde aandoeningen, als depressie, overspannenheid, burn-out en diverse vormen van pijn.

Waar kan ik meer vinden over Neurofeedback?

Het boek "A symphony in the brain" van Jim Robbins geeft een goed overzicht over de geschiedenis van neurofeedback.